دوره پرورش عقرب : شاید جالب باشد بدانید که عقرب یا کژدم، جانوری که خیلی از ما حتی از دیدنش هم ترس داریم هم اکنون در بسیاری از کشورهای جهان و حتی اخیرا در کشور خودمان ایران، پرورش داده می شوند و امروزه پرورش عقرب ها به یک تجارت سودمند تبدیل شده است، آن هم به دلیل زهر موثر و سودمندی که عقرب ها دارند و همچنین به دلیل وجود سم کمی که در عقرب ها وجود دارد با قیمت بسیار بالایی خرید و فروش می شود.

پرورش عقرب

دوره پرورش عقرب

زهر پروتئینی عقرب ها می تواند برای درمان بسیاری از بیماری ها نظیر روماتیسم و بیماری های التهابی روده کمک کند، دستاوردهای تجربی دانشمندان ثابث می کند که زهر عقرب داروی مفیدی در زمینه پزشکی و درمان بسیاری از بیماری ها به شمار می رود. در ادامه این مطلب به توضیحات در مورد عقرب ها و دوره پرورش عقرب می پردازیم.
عقرب یا کژدم نامی که برای یکی از گونه های بندپایان در رده عنکبوتیان استفاده می شود. این گونه از عنکبوتیان که ۸ پا دارند در نوک دم خود اغلب دارای نیش هایی با زهرهای کشنده هستند. عقرب یا کژدم ها در آب و هوای گرم فعالیت بیشتری دارند و معمولا شب ها به فعالیت های زیستی خود می پردازند و در طول روز در گوشه ای بی حرکت هستند و زیر سنگ ها و حفره های زمین پنهان می شوند و همچنین ممکن است در محیط های مرطوب مانند حمام، دستشویی و یا اشپزخانه دیده شوند.
عقرب ها بیشتر در شب به شکار می پردازند و سم خود را از قسمت دم خود به سمت شکار و مهاجمین می پاشند تا جانور از پا دربیاید و سپس این جانور که دارای چنگال های خارداری در قسمت جلویی بدنش است و برای گرفتن غذا از آنها استفاده می کند، بدن طعمه را خرد می کند و مانند قسمتی از دهان او عمل می کند که با ترشح آنزیم ها مواد غذایی را به صورت مایع وارد بدن خود می کند و قسمت های سفت و محکمی را که به مایع تبدیل نمی شوند را دور می اندازد.

 

 

 

گونه ها و انواع عقرب ها

عقرب ها حدود ۲۰۰ گونه متفاوت دارند که فقط ۲۰ گونه آنها سمی و خطرناک هستند، در ایران نیز سه گونه عقرب خطرناک وجود دارد که دو گونه ی آن با نام عقرب ایرانی به ثبت رسیده است. عقرب ها همچنین دارای رنگ های مختلفی مانند قهوه ای، زرد مایل به قهوه ای، خاکستری و سیاه هستند که در میان آنها یک گونه عقرب قرمز هندی کشنده ترین گونه عقرب ها لقب گرفته است. البته یک باور غلط بین مردمان وجود دارد که خطرناک بودن عقرب را از روی رنگ آن تشخیص می دهند مثلا عده ای رنگ زرد را خطرناک و عده ای عقرب های سیاه را خطرناک تر تلقی می کنند که این باور کاملا غلط است. عقرب ها به واسطه شکل بدنی تخت، صاف و اندازه ای که دارند به راحتی می توانند از شکاف های کوچک و باریک عبور کنند.

 

زهر جادویی

زهر عقرب ها پروتئینی و به صورت مایع بی رنگ و شفاف است که دارای خاصیت قلیایی است. سم ها از عناصری مانند کربن، نیتروژن، ازت و گوگرد تشکیل شده است و دارای آنزیم هایی است که باعث سهولت تاثیر سم می شود. طبق آمار عقرب های ایرانی بالاترین میزان گزیدن را در دنیا به نام خود ثبت کرده‌اند.
سم عقرب ها دارای ترکیبات و مواد متنوعی است که هر کدام خواص دارویی خود را دارند، قسمتی از این ترکیبات سمی را می توان در درمان بیماری های سرطانی مانند سرطان پستان، ریه، رحم، پوست و تومورهای بدخیم و تومورهای مغزی نخاعی استفاده نمود. کاربرد دیگر آن در بیماری های عروقی و فشار خون و همچنین به عنوان آنتی بیوتیک برای بیماری های ویروسی و قارچی است.

بعضی از ترکیبات دیگر این سم ها در درمان بیماری هایی نظیر ام اس، بیماری های التهاب روده و دیابت نوع ۱ و ۲ موثر بوده است. کاربرد دیگری که جدیدا مورد کشف و بررسی قرار گرفته است استفاده از بعضی ترکیبات این سم ها به جای مسکن های قوی به منظور کاهش درد بیماران است، تحقیقات دانشمندان نشان می دهد پیوند های پروتئنی سم عقرب ها می تواند سبب کاهش درد و باعث ایجاد واکنش هایی در دستگاه عصبی و ماهیچه ای شود.

این ها همه موارد پزشکی استفاده از سموم عقرب ها بود اما باید بدانید که سم عقرب ها در زمینه های کشاورزی هم به کمک کشاورزان آمده است، از موثرترین و بیشترین کاربردهای این سموم، برای نابودی حشرات و آفات باغ های کشاورزی به عنوان بیوپستیساید است که باعث کاهش استفاده از سم و آفت‌کش های شیمیایی در روش های قدیمی و سنتی می شود و این خود باعث کاهش آلودگی زیستی و ایجاد تعادل اکوسیستم می شود.

همچنین سم عقرب ها به دلیل ترکیبات پپتیدی و پروتئینی که دارد بسیار پتانسیل بالاتری نسبت به مواد شیمیایی در از بین بردن آفات و حشرات دارد. سم عقرب ها که به عنوان حشره کش و آفت کش استفاده می شود به راحتی در طبیعت تجریه می شود و در آب و خاک باقی نمی ماند بنابراین برای انسان و موجودات زنده بی خطر است.
شاید جالب باشد به جز سم عقرب ها که کاربرد و استفاده های آن شرح داده شد، پودر و آرد عقرب هم در شرکت های دارویی و بهداشتی، عطاری و طب های سنتی مورد استفاده قرار می گیرد.

 

تولید مثل

در دوره پرورش عقرب شما یاد می گیرید که عقرب ها در تابستان و پاییز بیشترین میزان زاد و ولد و تولید مثل را دارند معمولا مدت زمان بارداری بین ۲ تا ۴ ماه بسته به گونه ی عقرب متفاوت است و تعداد نوزاد ها هم بسته به نوع عقرب از ۲ تا ۱۰۰ عدد متغیر است. نوزادان تا زمان اولین پوست اندازی خود روی سطح پستی عقرب مادر جا به جا می شوند و ممکن است به دلیل کمبود غذا نوزادان توسط عقرب مادر خورده شوند، اما در صورتی که زنده بمانند طی ۱۸ ماه بالغ شده و به سن سم گیری می رسند و می توان از سم آنها را گرفت و مورد استفاده قرار داد. عقرب ها می توانند تا ۳ سال بعد از بلوغ زنده بماند یعنی طول عمری معادل ۲ تا ۶ سال دارند.

 

احداث مزرعه پرورش عقرب تا تولید سم

شما در دوره پرورش عقرب یاد می گیرید برای احداث یک محل پرورش عقرب اولین شرط انتخاب مکانی مناسب برای این کار است، معمولا شما نیاز به یک زمین بیابانی محصور شده با مقیاسی حدودا ۳۰۰ متر مربع و آن هم با حداقل فاصله ی ۱۰ کلیومتری از اولین آبادی دارید، شما در این مزرعه ای با این ابعاد به طور میانگین می توانید ۴۰۰۰ تا ۵۰۰۰ عقرب را در سال پرورش دهید. میزان سرمایه برای شروع این کار بالغ بر ۱۰۰ میلیون تومان تخمین زده شده است که با توجه به اینکه عقرب ها بعد از ۱۸ ماه به سن سم گیری می‌رسند بازگشت سرمایه ی شما بعد از حدود یک سال و نیم خواهد بود. البته بعد از طی دوره پرورش عقرب گرفتن مجوز احداث یک محل برای پرورش عقرب به دلیل خطرناک بودن و حساسیت کار پرورش عقرب ها کار آسانی نیست و ممکن است ماه‌های زیادی طول بکشد.
به طور تقریبی از هر ۱۵۰هزار عقرب ۲۵ گرم سم خشک عقرب به دست می آید که قیمت هر گرم آن حدود ۷۰ میلیون تومان است و با سم گیری از ۱۵۰ هزار عقرب می توان بیش از یک میلیارد درآمد زایی کرد، البته این قیمت ها برای هر گونه از عقرب ها متفاوت است و ممکن است قیمتی بین ۳۰ میلیون تا ۸۰ میلیون تومان قیمت گذاری شود.

طبق آماری که از گونه های ایرانی منتشر شده است به عنوان مثال گونه ی (ادنتوبوتوس دوریه) هر گرم از سم خشک این گونه حدود ۸ تا ۱۵ هزار دلار قیمت گذاری شده است. با توجه به قیمت های سم این گونه های ایرانی در بازار جهانی و همچنین پتانسیل بالای کشورمان و با توجه به وجود بیابان ها و شرایط آب و هوایی به عنوان یک موضوع اقتصادی و مهم به دوره پرورش عقرب و فروش آنها نگاه کرد. با اندکی توجه و حفاظت از گونه ها و همچنین ایجاد شرایط مناسب برای تولید مثل بیشتر گونه ها می توان بستر خوبی را برای تولید و پرورش عقرب ها فراهم آورد.
بهترین فصل خرید عقرب ها مهرماه تا فروردین ماه است که این عقرب ها توسط صیادان به موسسه ها و مراکز پرورش عقرب فروخته می شود و سپس در محل پرورش عقرب ها بر اساس گونه ها جداسازی می شوند و با استفاده از دستگاه های شوک الکتریکی سم گیری از عقرب هایی که به سن سم گیری رسیده‌اند انجام می شود که در ابتدا این سم به صورت مایع است و درادامه با استفاده از دستگاه های دیگر سم های مایع به سم های خشک تبدیل می شوند.

به جز این روش که با استفاده از دستگاه های شوک انجام می شود روش دیگری وجود دارد که غده سمی را جدا می کنند و در دستگاه های خشک کننده قرار می دهند سپس در هاون آنها را می کوبند و با آب مقطر قاطی می کنند و در نهایت آن را در دستگاه سانتریفیوژ قرار می دهند تا سم جدا شود اما نسبت به روش دستگاه شوک خلوص کمتری دارد که تمام این موارد در دوره پرورش عقرب به شما آموزش داده می شود.
به طور تقریبی مدت زمانی که برای سم گیری نیاز است را می توان با یک مثال توضیح داد. اگر ما به طور میانگین در هر سم گیری ۲/۰ میلی گرم سم بدست آوریم، برای ۳۰۰۰ میلی گرم زهر در هر ماه از ۱۰۰۰ بار سم گیری عقرب ( ۵ دقیقه عملیات سم گیری برای هر عقرب)، یک نفر می تواند ۱۰۰ عقرب را در طول دوره ی ۸ ساعته سم گیری کند.
عقرب ها را معمولا در جعبه های شیشه ای در بسته یا تانک هایی که کف آن ها با خاک های بیابانی پر شده است نگه داری می کنند و شرایط را در ایده آل ترین حالت نگه می دارند تا عقرب ها به سرعت بیشتری تولید مثل کنند.

 

شرایط نگه داری عقرب ها را در زیر باهم بررسی می کنیم:

دمای مناسب برای زندگی عقرب ها در پرورشگاه بین ۲۱ تا ۳۲ درجه سانتیگراد است که ممکن است این دما تا ۳۷ درجه سانتیگراد افزایش یابد. بنابراین باید یک سیستم گرمایشی مناسب در محل پرورشگاه وجود داشته باشد.
عقرب ها محیط های تاریک را بیشتر دوست دارند بنابراین نیاز به سیستم نوردهی زیادی نیاز نیست، همچنین برای بازدهی بیشتر بهتر است از یک دوره روشنایی و تاریکی استفاده شود که طول زمان دوره تاریکی بیشتر از روشنایی باشد.
عقرب ها معمولا آب زیادی مصرف نمی کنند و نیاز بدنی کمی به آب دارند اما با این حال لازم است یک ظرف آب کم عمق را در محل نگه داری قرار بدهید.
تغذیه عقرب ها از حشرات کوچک و کرم های خاکی و جیرجیرک ها است.با توجه به اینکه عقرب ها بیشتر شب ها فعالیت دارند و غدا می خورند بهتر است غذای عقرب ها شب ها داده شود. البته برای بازدهی بیشتر لازم است هفته ای چند بار مواد تقویتی به عقرب ها داده شود.
در دوره پرورش عقرب یاد می گبربد محلی که عقرب ها نگه داری می شود چه در جعبه های شیشه ای و چه در تانک های شنی باید حتما سرپوشیده و دارای تهویه مناسب باشد، باید دقت کرد که حتما فضای اطراف تهویه ها و راه های خروجی با توری های مناسب پوشیده شود چون همانطور که گفته شد عقرب ها از کوچک ترین شکاف ها می توانند عبور کند. بهتر است در محل نگه داری عقرب ها کنده های درخت و پناهگاه هایی قرار داده شود تا در طول روز در آن مکان ها پنهان شوند.

 

و نتیجه ی کار…

در پایان باید اشاره کرد که سم عقرب یکی از گران ترین سموم و مایعات جهان شناخته می شود و با توجه به توضیحاتی که در مورد قیمت ها و شرایط کلی پرورش عقرب گفته شد مشخص می شود که هزینه پرورش عقرب زیاد نیست و اگر با یک برنامه ریزی دقیق و منظم به این کار توجه شود می توان به سود بالایی دست پیدا کرد. بنابراین برای پرورش دهندگان و کارآفرینانی که دنبال یک کار پرسود هستند پرورش عقرب بسیار صرفه ی اقتصاد خوب و زیادی دارد.

در کشور ما به خوبی به دوره پرورش عقرب توجه نمی شود، موضوعی که با توجه به ظرفیت های داخل کشور، صادرات غیر نفتی، ارز آوری بالا و همچنین ایجاد اشتغال نیاز به توجه بیشتری دارد و ایران این امکان را دارد که با استفاده از ظرفیت و منابعی که در اختیار داد درصد زیادی از بازار جهانی پرورش عقرب را در دست بگیرد.

دوره پرورش عقرب در شیراز

دوره پرورش عقرب در تهران

دوره پرورش عقرب در تبریز

دوره پرورش عقرب در اصفهان

دوره پرورش عقرب در مشهد

 

697بازدید