عقرب زرد غیرحفار همی اسکورپیوس لپتوروس – گادیوم – Hemiscorpius lepturus

نام علمی : Hemiscorpius lepturus

نام فارسی : عقرب همی اسکورپیوس لپتوروس (گاردیوم) یا (گادیوم) یا (گاودم)

 

اندازه بدن در عقرب بالغ بین ۵۰ تا ۸۵ میلیمتر گزارش شده است. بدن بسیار تخت و باریک، معمولا به رنگ زرد یا زرد متمایل به قهوه ای، یک نوار طولی تیره رنگ بر روی قسمت شکمی قابل مشاهده است. طول دم معمولا از سایر عقربها بلندتر است. بیشتر از مناطق شرجی، مرطوب و گرم آسیا و خاورمیانه گزارش شده است. معمولا وارد خانه ها در این مناطق می شود. از حشرات و بندپایان تغذیه می کند. بدن بسیار باریک و تخت خود را در میان درزها و شیارها پنهان می کند.

محل گزش عقرب همی اسکورپیوس لپتوروس (گادیوم) به سوختگی درجه ۳ شباهت دارد و بهبودی آن بسیار به کندی صورت میگیرد. سم این نوع عقرب بسیار قوی و حاوی نئوروتوکسیک، کاردیوتوکسیک و هموتوکسیک است. زهر باعث گسترش سطحی نکروز بافت آسیب دیده خواهد شد (زهر شباهت زیادی به زهر بعضی از مارهای افعی دارد) و باعث ایجاد نارسایی کلیوی از نوع ثانویه می گردد. موارد زیادی از عقرب گزیدگی این نوع عقرب باعث مرگ شده است. در ایران ۲ تا ۵ درصد از این نوع عقرب گزدیگی منجر به مرگ می شود.

این عقرب زرد غیر حفار که به گاردیوم یا گادیوم هم شناخته می شود در مناطق جنوب و جنوب غربی ایران به وفور یافت می شود. نرها دمی بلند دارند ولی در ماده ها طول دم کوتاهتر است. شایعاتی مبنی بر اینکه در صورت گزش قربانی فقط ۵ دقیقه فرصت دارد تا سرم ضد زهر را به خود بزند آن هم در صورتی که فلج نشود و شدت انقباض عضلات به حدی شدید است که بعضاً آرواره قربانی ازمحل خود خارج می شود از نظر علمی فاقد اعتبار است و چنین گزارشی موجود نیست. زهر این نوع عقرب می‌تواند یک انسان بالغ را به راحتی از پا در بیاورد در حالی که زهر سایر عقربها فقط عوارض جانبی بر جای میگذارند. همچنین سم این عقرب میتواند گلبول‌های قرمز خون را تخریب کند. در مناطق جنوبی ایران این عقرب را به عقرب مرگ نیز می شناسند.

پراکندگی گادیوم در ایران در استان های خوزستان (اهواز،ایذه، مسجدسلیمان، رامهرمز و شوش)، سمنان، فارس (شیراز)، کردستان (مریوان)، هرمزگان (بندعباس)، بوشهر، ایلام (مهران، ایوان و دهلران)، لرستان (پل دختر و الیگودرز) و کرمانشاه (جوانرود، سرپل ذهاب، قصرشیرین و پاوه ) .

4206بازدید